Wie erft wat als er geen testament is

Wie erft wat als er geen testament is

Uw partner, uw ouder of een familielid is overleden en er is geen testament. Dan is vaak niet meteen duidelijk of u erfgenaam bent en wat uw deel is. Woonde u samen zonder trouwboekje? Of speelt er een tweede huwelijk? Dan roept dat extra vragen op over waar u aan toe bent.
Zonder testament bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn en hoe de erfenis wordt verdeeld. Dit heet de wettelijke verdeling. Wie wat krijgt bij een erfenis zonder testament, hangt af van uw relatie met de overledene, of er een partner is en of er kinderen zijn.

Op deze pagina leest u hoe de verdeling van een erfenis zonder testament werkt en wat dat voor uw situatie betekent. Zo krijgt u een beter beeld van de verdeling van een nalatenschap zonder testament.

Het logo van de Rechtspraak
VoorRecht-rechtspraak biedt, als dienst van rechtbanken, informatie om zelf tot een oplossing te komen, maar het helpt ook als dat niet lukt. Indien nodig, is een stap naar de rechter mogelijk.

De weg naar een oplossing begint met de Verkenner

De weg naar een oplossing begint met de Verkenner

De Verkenner is een digitale hulp. Met hulp van kunstmatige intelligentie stelt hij u vragen om duidelijk te krijgen wat er aan de hand is. Daarna krijgt u informatie op basis van wat u heeft verteld, zoals uw rechten, wat u kunt doen, en wanneer hulp mogelijk is.
Let op: De Verkenner maakt gebruik van kunstmatige intelligentie en is nog in ontwikkeling. Controleer altijd of de informatie klopt.
Mijn partner met wie ik samenwoonde is overleden. We hadden nooit iets geregeld voor als een van ons zou overlijden
Mijn overleden vader was hertrouwd. Ik ben bang dat ik niets meer uit de erfenis krijg.
Een familielid, die verder niemand heeft, is overleden. Ik denk dat ik alles moet afhandelen en ik zie daartegen op.
Vertel de Verkenner uw eigen situatie...

Voorbeelden uit de praktijk

Onderstaande situaties zijn fictief, maar gebaseerd op gevallen die bij voorRecht-rechtspraak binnenkomen. De voorbeelden trekken geen juridische conclusies. Ze laten zien welke stap iemand zou kunnen hebben gezet na het verkennen van de eigen situatie via de Verkenner. Wat de Verkenner laat zien is gebaseerd op patronen uit jurisprudentie over vergelijkbare situaties.

Dewi woonde samen zonder samenlevingscontract

Dewi woonde vijftien jaar samen met haar partner. Ze waren niet getrouwd en hadden geen samenlevingscontract. Na het overlijden van haar partner blijkt dat zij volgens de wet geen erfgenaam is. De kinderen van haar partner uit een eerdere relatie zijn de erfgenamen. Als u jaren een leven deelt en dan hoort dat u niets erft, komt dat hard aan bovenop het verlies.

Dewi wilde begrijpen hoe dit kon en wat zij zelf kon doen. Ze legde haar situatie voor aan De Verkenner en kreeg de regels en haar mogelijkheden op een rij. Daarmee kon ze het gesprek met de kinderen van haar partner beter voorbereiden.

Dewi woonde samen zonder samenlevingscontract

<p><span>Dewi woonde vijftien jaar samen met haar partner. Ze waren niet getrouwd en hadden geen samenlevingscontract. Na het overlijden van haar partner blijkt dat zij volgens de wet geen erfgenaam is. De kinderen van haar partner uit een eerdere relatie zijn de erfgenamen. Als u jaren een leven deelt en dan hoort dat u niets erft, komt dat hard aan bovenop het verlies.</span><br><br><span>Dewi wilde begrijpen hoe dit kon en wat zij zelf kon doen. Ze legde haar situatie voor aan De Verkenner en kreeg de regels en haar mogelijkheden op een rij. Daarmee kon ze het gesprek met de kinderen van haar partner beter voorbereiden.</span></p>

Bram en zijn zus vroegen zich af wat het tweede huwelijk betekende

Na het overlijden van hun vader, die zij al lang niet meer hadden gezien, bleek dat hij was hertrouwd. Bram en zijn zus komen uit het eerste huwelijk. Ze vroegen zich af wat zij nog erven nu er een nieuwe echtgenote is. De angst dat alles naar haar zou gaan, maakte een toch al verdrietige tijd extra onzeker.

Bram legde de situatie voor aan de Verkenner. Zo kreeg hij helder dat kinderen ook bij een tweede huwelijk erfgenaam zijn en dat hun recht op een deel niet verdwijnt door het nieuwe huwelijk. Dat gaf rust om er samen met de nieuwe partner van zijn vader over te praten.

Bram en zijn zus vroegen zich af wat het tweede huwelijk betekende

<p style="text-align: left;">Na het overlijden van hun vader, die zij al lang niet meer hadden gezien, bleek dat hij was hertrouwd. Bram en zijn zus komen uit het eerste huwelijk. Ze vroegen zich af wat zij nog erven nu er een nieuwe echtgenote is. De angst dat alles naar haar zou gaan, maakte een toch al verdrietige tijd extra onzeker.<br><br>Bram legde de situatie voor aan de Verkenner. Zo kreeg hij helder dat kinderen ook bij een tweede huwelijk erfgenaam zijn en dat hun recht op een deel niet verdwijnt door het nieuwe huwelijk. Dat gaf rust om er samen met de nieuwe partner van zijn vader over te praten.</p>

Willemijn zocht uit wie erfde na haar zus

De zus van Willemijn overleed zonder partner en zonder kinderen. Hun ouders waren al overleden. Willemijn en haar broer vroegen zich af wie er dan erft en hoe dat werkt. Zoiets uitzoeken terwijl u net iemand verliest, voelt zwaar en ongemakkelijk.

Willemijn bekeek haar situatie met de Verkenner. Ze begreep dat zij en haar broer samen erven als er geen partner, geen kinderen en geen ouders meer zijn. Met dat overzicht konden ze rustig de volgende stappen zetten.

Willemijn zocht uit wie erfde na haar zus

<p style="text-align: left;">De zus van Willemijn overleed zonder partner en zonder kinderen. Hun ouders waren al overleden. Willemijn en haar broer vroegen zich af wie er dan erft en hoe dat werkt. Zoiets uitzoeken terwijl u net iemand verliest, voelt zwaar en ongemakkelijk.<br><br>Willemijn bekeek haar situatie met de Verkenner. Ze begreep dat zij en haar broer samen erven als er geen partner, geen kinderen en geen ouders meer zijn. Met dat overzicht konden ze rustig de volgende stappen zetten.</p>

Currently showing 1 to 3 of 3

Hoe komt u erachter wat uw deel van de erfenis is?

Stap 1. Verken uw situatie

Weet u niet zeker of u erfgenaam bent of wat uw deel is? Begin met De Verkenner. Vertel De Verkenner wat er speelt. U krijgt informatie over uw rechten, wat u zelf kunt doen en welke hulp bij uw situatie past.

Stap 2. Zoek uit of er een testament is

Vraag een notaris om na te gaan of er een testament is. De notaris kijkt in het Centraal Testamentenregister. Daarin staat of iemand een testament heeft laten opstellen en bij welke notaris. Is er geen testament? Dan geldt de wettelijke verdeling.

Stap 3. Laat een verklaring van erfrecht opstellen

De notaris stelt een verklaring van erfrecht op. Dat is een officieel document waarin staat wie de erfgenamen zijn. U heeft dit document vaak nodig om bij een bankrekening te komen of om een woning op naam te zetten.

Stap 4. Bespreek de verdeling met de andere erfgenamen

Is duidelijk wie de erfgenamen zijn? Dan bespreekt u samen hoe de erfenis wordt verdeeld. Ook al bepaalt de wet ieders aandeel, in de praktijk maken de erfgenamen samen afspraken over hoe de verdeling precies gaat. De notaris helpt daar vaak bij. Dat u met uw eigen familie afspraken moet maken over geld en spullen, voelt soms ongemakkelijk.

Stap 5. Komt u er samen niet uit?

Blijft u er met de andere erfgenamen niet uitkomen? Dan zijn er meerdere routes. U maakt zelf afspraken, u schakelt een mediator in, of u legt het geschil aan de rechter voor. Zaakbegeleiding van voorRecht-rechtspraak is een van die routes en helpt u het gesprek weer op gang te brengen.

Veelgestelde vragen over Wie erft wat als er geen testament is

De wettelijke verdeling geldt bij een echtgenoot of geregistreerd partner en kinderen, als er geen testament is (art. 4:13 BW). De langstlevende partner krijgt alle bezittingen en betaalt de schulden. De kinderen krijgen een vordering in geld ter waarde van hun erfdeel. Ze hebben dus recht op hun deel, maar krijgen dat geld pas later.

Een samenwonende partner is volgens de wet geen erfgenaam, ook niet na jaren samenwonen (art. 4:10 BW). Alleen met een testament of een samenlevingscontract met een overlijdensregeling krijgt een samenwonende partner iets. Een samenlevingscontract regelt niet vanzelf het erfrecht. Wat er precies geregeld is, verschilt per situatie.

Bij een tweede huwelijk erven zowel de nieuwe partner als de kinderen uit het eerste huwelijk. De wettelijke verdeling geldt ook hier. De nieuwe partner krijgt het gebruik van de bezittingen, de kinderen houden hun vordering in geld. De belangen van de kinderen en de nieuwe partner lopen soms uiteen. Huwelijkse voorwaarden spelen daarbij ook een rol.

Stiefkinderen zijn volgens de wet geen erfgenaam. Zij erven alleen als ze in een testament staan of als de overledene hen heeft geadopteerd. Is een stiefkind geadopteerd? Dan heeft het dezelfde rechten als een eigen kind.

Volgens de wet krijgen alle kinderen een gelijk deel (art. 4:11 BW). Het maakt niet uit of een kind uit een eerste of tweede huwelijk komt. Een erkend kind heeft dezelfde rechten als een kind dat tijdens het huwelijk is geboren. Een gelijk deel gaat over de waarde. Wie welke spullen krijgt, bepalen de erfgenamen samen.

Zijn er geen partner en geen kinderen? Dan erven de ouders samen met de broers en zussen van de overledene (art. 4:10 BW). Zijn de ouders al overleden, dan erven de broers en zussen. Is een broer of zus eerder overleden, dan komen diens kinderen in de plaats (art. 4:12 BW). De wet kent een vaste volgorde per familiegroep.

Bij de wettelijke verdeling krijgen kinderen een vordering in geld op de langstlevende partner. Die vordering is in beginsel pas opeisbaar als de langstlevende partner overlijdt (art. 4:13 BW). Ook bij een faillissement of schuldsanering van de langstlevende partner kan het geld opeisbaar worden. In andere gevallen hangt eerder opeisen af van de omstandigheden en van eventuele afspraken.

Heeft u nog een andere vraag?

Neem contact met ons op

Komt u er samen niet uit?

Komt u er met de andere erfgenamen niet uit? Dan kan zaakbegeleiding helpen. Een zaakbegeleider is een medewerker van de rechtbank die u en de andere partij helpt bij het zoeken naar een oplossing. Zaakbegeleiding is geen rechtszaak en geen juridisch adviesgesprek. Het doel is om er samen uit te komen. Aan zaakbegeleiding zijn geen kosten verbonden
 
U vraagt zaakbegeleiding aan via de Verkenner.

Informatie vanuit de rechtspraak

Deze informatie wordt aangeboden door voorRecht-rechtspraak.nl, een dienst van de Nederlandse rechtspraak.
De rechtspraak is onafhankelijk en onpartijdig. voorRecht-rechtspraak helpt u om het recht beter te begrijpen en om te ontdekken welke mogelijkheden u zelf heeft. Het doel is u te helpen er samen uit te komen. Als dat niet lukt, kunt u bekijken welke hulp of vervolgstap bij uw situatie past. Als uiteindelijk een beslissing nodig is, kan de rechter uw geschil onafhankelijk beoordelen. De informatie op deze pagina is gebaseerd op de Nederlandse wet en uitspraken van rechters en wordt juridisch gecontroleerd en regelmatig bijgewerkt. Welke regels en mogelijkheden voor u gelden, hangt af van de omstandigheden van uw situatie.
Deze pagina is gecontroleerd op 26 oktober 2026 door:
Pieter van Riemsdijk
Pieter van Riemsdijk