U bent onterfd: heeft u nog recht op een deel van de erfenis

U bent onterfd: heeft u nog recht op een deel van de erfenis

Onterfd worden door een ouder raakt niet alleen uw financiën, maar ook hoe u op de relatie terugkijkt. Misschien hoort u pas na het overlijden dat u in het testament bent overgeslagen. Of gaat de hele erfenis naar een nieuwe partner, een broer of zus, of een goed doel.

Toch betekent onterving niet dat u helemaal niets krijgt. Als kind houdt u recht op een deel: de legitieme portie. Dat is het bedrag waar u volgens de wet recht op houdt, ook al staat in het testament dat u niets erft. Wel moet u er zelf op tijd aanspraak op maken.

Het logo van de Rechtspraak
VoorRecht-rechtspraak biedt, als dienst van rechtbanken, informatie om zelf tot een oplossing te komen, maar het helpt ook als dat niet lukt. Indien nodig, is een stap naar de rechter mogelijk.

De weg naar een oplossing begint met de Verkenner

De weg naar een oplossing begint met de Verkenner

De Verkenner is een digitale hulp. Met hulp van kunstmatige intelligentie stelt hij u vragen om duidelijk te krijgen wat er aan de hand is. Daarna krijgt u informatie op basis van wat u heeft verteld, zoals uw rechten, wat u kunt doen, en wanneer hulp mogelijk is.
Let op: De Verkenner maakt gebruik van kunstmatige intelligentie en is nog in ontwikkeling. Controleer altijd of de informatie klopt.
Ik wil graag persoonlijke spullen krijgen van mijn overleden ouders, maar ik ben onterfd
Ik wil mijn kindsdeel eerder opeisen, omdat ik het geld nodig heb
Ik ben stiefkind. Tot mijn schrik blijk ik niet in het testament te zijn opgenomen
Vertel de Verkenner uw eigen situatie...

Voorbeelden uit de praktijk

Onderstaande situaties zijn fictief, maar gebaseerd op gevallen die bij voorRecht-rechtspraak binnenkomen. De voorbeelden trekken geen juridische conclusies. Ze laten zien welke stap iemand zou kunnen hebben gezet na het verkennen van de eigen situatie via de Verkenner. Wat de Verkenner laat zien is gebaseerd op patronen uit jurisprudentie over vergelijkbare situaties.

Linde is onterfd en denkt dat ze niets krijgt

In het testament van de moeder van Linde staat dat alles naar haar nieuwe partner gaat. Linde en haar broer zijn onterfd. Linde vraagt zich af of ze echt helemaal niets krijgt. Dat haar moeder hen zo achterliet, doet meer pijn dan het geld.

Linde hoort dat onterving niet betekent dat zij niets krijgt. Als kind houdt zij recht op de legitieme portie: het deel waar de wet haar recht op geeft. Dat is een geldbedrag, geen recht op spullen. Ze begrijpt ook dat ze dat deel zelf moet opeisen en dat daar een termijn voor geldt.
Hoe zit dit in uw situatie? De Verkenner helpt u om de vragen die in uw situatie van belang zijn op een rij te zetten.

Linde is onterfd en denkt dat ze niets krijgt

<p><span>In het testament van de moeder van Linde staat dat alles naar haar nieuwe partner gaat. Linde en haar broer zijn onterfd. Linde vraagt zich af of ze echt helemaal niets krijgt. Dat haar moeder hen zo achterliet, doet meer pijn dan het geld.</span><br><br><span>Linde hoort dat onterving niet betekent dat zij niets krijgt. Als kind houdt zij recht op de legitieme portie: het deel waar de wet haar recht op geeft. Dat is een geldbedrag, geen recht op spullen. Ze begrijpt ook dat ze dat deel zelf moet opeisen en dat daar een termijn voor geldt.</span><br><span>Hoe zit dit in uw situatie? De Verkenner helpt u om de vragen die in uw situatie van belang zijn op een rij te zetten.</span></p>

Thomas wil zijn kindsdeel nu opeisen

Na het overlijden van zijn vader gaat alles naar de moeder van Thomas via de wettelijke verdeling. Thomas wil zijn kindsdeel graag nu opeisen. Hij kan het geld goed gebruiken voor de aankoop van een huis. Hij vraagt zich af of dat mag.

Thomas leert dat hij zijn deel nu niet zomaar kan opeisen. Zijn moeder mag met het vermogen blijven leven zolang zij leeft. Thomas begrijpt nu waarom hij nu moet wachten. Dat valt tegen, maar in zijn geval is het niet anders.
Hoe zit het bij u? De Verkenner brengt uw situatie verder in kaart.

Thomas wil zijn kindsdeel nu opeisen

<p><span>Na het overlijden van zijn vader gaat alles naar de moeder van Thomas via de wettelijke verdeling. Thomas wil zijn kindsdeel graag nu opeisen. Hij kan het geld goed gebruiken voor de aankoop van een huis. Hij vraagt zich af of dat mag.</span><br><br><span>Thomas leert dat hij zijn deel nu niet zomaar kan opeisen. Zijn moeder mag met het vermogen blijven leven zolang zij leeft. Thomas begrijpt nu waarom hij nu moet wachten. Dat valt tegen, maar in zijn geval is het niet anders.</span><br><span>Hoe zit het bij u? De Verkenner brengt uw situatie verder in kaart.</span></p>

Selma is stiefkind en staat niet in het testament

Selma is opgegroeid bij haar stiefvader, maar staat niet in zijn testament. Zijn eigen kinderen erven alles. Selma voelde zich altijd zijn dochter. Ze vraagt zich af of zij als stiefkind ook recht heeft op een deel.

Selma hoort dat zij als stiefkind alleen erft als haar stiefvader haar in het testament had opgenomen. Dat is hier niet gebeurd. Dat de wet haar geen deel geeft terwijl zij zich wel zijn kind voelde, is een harde boodschap. De uitkomst voor Selma is dat zij begrijpt hoe het juridisch zit en daar rust in kan vinden.

Selma is stiefkind en staat niet in het testament

<p><span>Selma is opgegroeid bij haar stiefvader, maar staat niet in zijn testament. Zijn eigen kinderen erven alles. Selma voelde zich altijd zijn dochter. Ze vraagt zich af of zij als stiefkind ook recht heeft op een deel.</span><br><br><span>Selma hoort dat zij als stiefkind alleen erft als haar stiefvader haar in het testament had opgenomen. Dat is hier niet gebeurd. Dat de wet haar geen deel geeft terwijl zij zich wel zijn kind voelde, is een harde boodschap. De uitkomst voor Selma is dat zij begrijpt hoe het juridisch zit en daar rust in kan vinden.</span></p>

Currently showing 1 to 3 of 3

Wat kunt u doen als u bent onterfd?

Stap 1. Verken uw situatie

Weet u niet zeker of u onterfd bent, of waar u nog recht op houdt? Begin bij De Verkenner. Vertel wat er speelt. U krijgt informatie over uw rechten, uw mogelijkheden en mogelijke vervolgstappen.

Stap 2. Zoek uit of er een testament is

Vraag de notaris of er een testament is. Dat kan de notaris nagaan in het Centraal Testamentenregister. Is er geen testament, dan bent u niet onterfd en erft u volgens de wet mee.

Stap 3. Laat uw legitieme portie berekenen

De legitieme portie is de helft van wat u zonder testament zou krijgen. Ook bepaalde schenkingen die uw ouder bij leven deed, tellen mee. De berekening is vaak ingewikkeld. Een notaris of een specialist in erfrecht helpt u om die te controleren.

Stap 4. Maak op tijd schriftelijk aanspraak

Laat de erfgenamen weten dat u een beroep doet op uw legitieme portie, het liefst per aangetekende brief. Doe dit op tijd: u heeft daarvoor uiterlijk 5 jaar na het overlijden, en soms korter als een belanghebbende u een redelijke termijn stelt. Dat u van uw eigen familie iets moet opeisen, voelt vaak ongemakkelijk. Toch vraagt u niets meer dan waar de wet u recht op geeft.

Stap 5. Komt u er samen niet uit?

Dan zijn er meerdere routes. Een snelle, betaalbare en effectieve route loopt via voorRecht-rechtspraak. Onder begeleiding van een zaakbegeleider kunt u samen proberen er alsnog uit te komen. Als dat niet lukt kan via voorRecht-rechtspraak, bijvoorbeeld, een mediator worden benaderd of de rechter worden gevraagd om een beslissing te nemen. Hieronder leest u daar meer over.

Veelgestelde vragen over U bent onterfd: heeft u nog recht op een deel van de erfenis

Het kindsdeel is het deel van de erfenis waar u als kind recht op heeft. Is er geen testament, dan krijgen alle kinderen samen met de partner van de overledene een gelijk deel. Bij de wettelijke verdeling in geval van een partner is het kindsdeel een geldvordering die u meestal pas later kunt opeisen.

Ja, een ouder mag in het testament bepalen dat een kind niets erft (art. 4:42 BW). De ouder hoeft daar geen reden voor te geven. Het kind is dan geen erfgenaam meer.

Maar helemaal niets krijgen is het niet. Als kind houdt u recht op de legitieme portie (art. 4:63 BW): een geldbedrag waar de wet u recht op geeft. U moet dat deel wel zelf opeisen.

De legitieme portie is het wettelijke minimumdeel voor een onterfd kind. Die is de helft van wat u zonder testament zou krijgen (art. 4:64 BW). Het is een vordering in geld, geen recht op spullen.

Bij de berekening tellen ook bepaalde schenkingen mee die de ouder bij leven deed (art. 4:65 BW). De berekening is vaak ingewikkeld, omdat niet alle schenkingen meetellen en de waarde van bezittingen ter discussie kan staan.

U laat de erfgenamen weten dat u een beroep doet op uw legitieme portie. Doe dat schriftelijk, het liefst per aangetekende brief, zodat u kunt aantonen dat en wanneer u het heeft gedaan.

U heeft daarvoor uiterlijk 5 jaar na het overlijden de tijd (art. 4:85 BW). Een belanghebbende kan u een kortere redelijke termijn stellen. Wacht dus niet te lang met actie ondernemen.

U heeft uiterlijk 5 jaar na het overlijden van uw ouder om een beroep te doen op de legitieme portie (art. 4:85 BW). Doet u dat niet, dan vervalt uw recht definitief.

Deze termijn kan korter zijn. Een erfgenaam of de executeur kan u een redelijke termijn stellen om te kiezen, bijvoorbeeld 3 maanden. Reageert u niet op tijd, dan verliest u ook dan uw recht.

Een stiefkind heeft geen recht op de legitieme portie. Dat recht geldt alleen voor eigen kinderen en geadopteerde kinderen. Een stiefkind erft alleen als het in het testament is opgenomen.

Was u door uw stiefouder geadopteerd, dan gelden voor u dezelfde rechten als voor een eigen kind. Dan houdt u dus wel recht op de legitieme portie.

Bij de wettelijke verdeling is het kindsdeel meestal pas later opeisbaar. Dat moment komt als de langstlevende ouder overlijdt, failliet gaat of in de schuldsanering komt. U kunt uw deel dus meestal niet eerder opeisen.

Soms staan er in het testament extra momenten waarop het kindsdeel eerder opeisbaar wordt. Kijk daarom of er een testament is en wat daarin staat.

Heeft u nog een andere vraag?

Neem contact met ons op

Komt u er samen niet uit?

Komt u er met de andere erfgenamen niet uit? Dan kan zaakbegeleiding helpen. Een zaakbegeleider is een medewerker van de rechtbank die u en de andere partij helpt bij het zoeken naar een oplossing. Zaakbegeleiding is geen rechtszaak en geen juridisch adviesgesprek. Het doel is om er samen uit te komen. Aan zaakbegeleiding zijn geen kosten verbonden
 
U vraagt zaakbegeleiding aan via de Verkenner.

Informatie vanuit de rechtspraak

Deze informatie wordt aangeboden door voorRecht-rechtspraak.nl, een dienst van de Nederlandse rechtspraak.
De rechtspraak is onafhankelijk en onpartijdig. voorRecht-rechtspraak helpt u om het recht beter te begrijpen en om te ontdekken welke mogelijkheden u zelf heeft. Het doel is u te helpen er samen uit te komen. Als dat niet lukt, kunt u bekijken welke hulp of vervolgstap bij uw situatie past. Als uiteindelijk een beslissing nodig is, kan de rechter uw geschil onafhankelijk beoordelen. De informatie op deze pagina is gebaseerd op de Nederlandse wet en uitspraken van rechters en wordt juridisch gecontroleerd en regelmatig bijgewerkt. Welke regels en mogelijkheden voor u gelden, hangt af van de omstandigheden van uw situatie.
Deze pagina is gecontroleerd op 26 oktober 2026 door:
Pieter van Riemsdijk
Pieter van Riemsdijk